ICO nedir ve Detayları

ICO nedir ve Detayları, Blockchain teknolojisi kripto paralar başta olmak üzere tüm dijital Token uygulamaları için eşsiz bir platform oluşturuyor. Tokenlar belli bir amaç için ilk olarak üretildiklerinde, henüz hiçbir kullanıcısı olmayan birer uygulamadan ibarettiler, bu sebeple ICO, Initial Coin Offering yani Türkçe karşılığı ile “Öncü Sikke Arzı” gerçekleştirilmektedir.

ICO nedir, temel olarak herhangi bir Token için bir Blockchain platformu üzerinde satış veya teklif olarak sunulur. ICO süreçlerinin tamamında arz edilen Tokenlar, Bitcoin veya Ether gibi en popüler kripto paralar karşılığında sahiplerine verilir ve bu işlem Blockchain platformlarının altyapısı üzerinde kaydedilir.

ICO nedir

Genelde ICO uygulamalarının ilk olarak 2014’de başladığı düşünülüyor, ancak bu yanlış bir düşünce. İlk ICO, 2009 yılında, Bitcoin platformunun kendisi olmuştur. Bitcoin çekirdeği yazılıp çalışmaya başladıktan sonra ICO olarak, insanlara: “dileyen herkes gelip bu sistemin parçası olabilir ve madencilik yaparak Bitcoin kazanabilir” mesajı verilmiştir.

Bugün artık bu öneriyi herkes dikkate alıyor ancak iş işten geçti desek yeridir, zira madencilik yapmak çok zorlaştı. O günlerde bu teklifi ciddiye alanların oldukça ciddi kazançlar elde ettiği de malum ancak biz daha yakın tarihlerde popülerleşen ICO kavramına odaklanalım.

Gerçekleşen ICO uygulamaları ile alakalı pazar verilerini yayınlayan Coindesk sitesinde yer alan bilgilere göre 2014 yılının başından, 2018 yılının ilk çeyreği sonuna kadar gerçekleşen ICO’ların pazar değeri 12,11 milyar doları geçmiş durumda. Bu rakamın 7,4 milyar dolarının 2018 yılının ilk çeyreğinde, 5,4 milyar dolarının 2017 yılında, 300 milyon dolarının 2016 yılında ve geri kalan kısmının ise 2015 ve 2014’te gerçekleştiğini görüyoruz. Elbette bu rakamlar ABD doları bazında işlemleri değil, bu değer karşılığında gerçekleşen ve ağırlıklı olarak Bitcoin ve Ether ile yapılan transferleri ifade ediyor.

ICO nedir, ICO Satışı Nasıl Yapılıyor?

Kendine ait veya herhangi bir Blockchain platformu üzerinde oluşturulan Tokenlar için farklı satış tipleri ve süreleri ile satış gerçekleştiriliyor. Bunlardan ilki sabit bir fiyat belirlemek. İşin niteliğine göre üretilen Tokenlara bir bedel belirleniyor. Örneğin 1000 UstaCoin için 1 Ether bedel öngörülebiliyor. Bir diğer yaklaşım ise açık artırmaya sunarak iyatı alıcıların belirlemesi yönünde adım atmak, ancak bu seçenek popüler bir seçenek değil.

Arz edilecek Tokenlar için temel bir bedel belirlendikten sonra, sıra süreye karar vermeye geliyor. Bunun için de iki seçenek mevcut:

Sınırlı Token Satışı (Hard Cap): Satılacak Token adedi için bir üst limit belirleniyor. Satış bu adeteki Token satılınca son buluyor.

Süreli Token Satışı (Soft Cap): Bu senaryoda ise belirli bir süre sınırı konularak, bu süre içinde belli bir adet sınırı olmadan Tokenlar satılıyor.

ICO nedir

Genelde uygulanan ise aynı anda hem sınırlı hem de süreli satış modellerini bir arada kullanmak. Örneğin “60 gün süreyle 10 milyon Token satışa sunuldu” deniliyor. Hangisi önce biterse ICO bu süreçte sonuçlanmış oluyor.

ICO yapacak olan girişimler sıklıkla ICO sürecini daha cazip hale getirmek için bazı ödül mekanizmaları sunuyorlar. Örneğin 60 günlük satışın ilk 10 gününde ICO’dan Token alanlara yüzde 20 bonus vermek, ikinci 10 günlük dönemde yüzde 10 bonus vermek gibi.

Bitcoin’in madencilik odaklı gerçekleşen bir ICO olduğunu belirtmiştik. Günümüzde ise ICO yapan girişimler daha çok belirli bir amaç için kullanılacak Tokenların tamamını, ICO başlamadan önce üretiyorlar ve bunların belli bir kısmını ICO sürecinde arz ediyorlar. Nadiren de olsa ICO için dağıtılacak Tokenlar önceden üretilmiş oluyor ve proje hayata geçtikten sonra yeni Tokenlar madencilik ile üretiliyor.

ICO nedir, ICO’nun Faydaları

Yenilikçi bir finansman kaynağı olarak ICO’nun hem yapan taraf hem de yatırımcılar için çeşitli faydaları bulunuyor.

ICO yapanlar için; ortada henüz bir ürün yokken Ethereum gibi platformlar üzerinde Token üretip bunu arz etmek gayet kolay olduğu için hızla müşteri kazanmak, projenin ve ekibin adını duyurmak, hızlı kaynak toplamak, herhangi bir ülkenin finansal ve mali düzenlemelerine bağlı olmadan tüm dünyadan kaynak (kripto para) toplayabilmek gibi faydalar öne çıkıyor. Elbette rakamlara baktığımızda ICO’ların hâlâ çok ciddi şekilde ilgi çektiğini de görüyoruz.

ICO’ya yatırım yapanlar için hâlâ ICO’lardaki Tokenlar çok hızlı değerleniyor, bu yüzden yapılan yatırımı hızlı ve kârlı şekilde elden çıkartmak çok cazip geliyor. Üstelik Token transferi hiçbir düzenlemeye veya kanuna takılmadan hızla gerçekleştirilebiliyor.

ICO nedir

ICO’ların neredeyse tamamı için hızlı bir viral yayılama durumu söz konusu bu da değeri etkileyen faktörler arasında. Bu durum yatırımcıların ilgisini çekiyor. Büyük ölçüde ICO’larda birbirini tanımayan hatta aynı dili bile konuşmayan binlerce insan yatırım yapıyor ve bu sebeple Token sahipliği homojen şekilde dağılıyor, geleneksel melek ve risk sermayesi yaklaşımlarında olduğu gibi girişimlerin monopol ellere düşme riski ortadan kalkıyor.

Son olarak birkaç sene önce Ether’in piyasa değeri 1-10 dolar arasındayken, Bitcoin’in değeri 300-700 dolar civarındayken yüklü şekilde kripto paralara yatırım yapmış olup, şu anda bu yatırımını 10 ila 1000 kat artırmış olan kripto para zenginleri var. Bu zenginler için ICO’lara yatırım yapmanın hiçbir riski bulunmuyor. Ancak yine de ICO’larda yüksek riskler söz konusu.

ICO nedir, ICO’ların Riskleri

Temel olarak dünyanın çok nadir birkaç noktası hariç hiçbir bölgede henüz ICO’lar için başarılı ve koruyucu yasal düzenlemeler bulunmuyor. Bu konuya ayrıca değineceğiz ancak hukuki açıdan sorun olmasa bile başka türlü tehlikeler söz konusu.

Akıllı Sözleşmeler gelişmekte olan bir teknoloji ve bu sebeple yazılımlarda hatalar bulunabiliyor. 2016 yılında gerçekleşen 168 milyon dolar değerinde Ether toplayan The DAO isimli ICO, kullandığı akıllı sözleşme üzerindeki bir açık nedeniyle siber saldırganların 70 milyon dolar değerindeki Ether’i ele geçirmesiyle bir felakete dönüştü. Bu olaydan sonra Ethereum platformu bu açığı kapatmak için mecburi çatallaşma yaşamak zorunda kaldı.

ICO nedir

ICO nedir, ICO’ların neredeyse tümünde (evet tümünde) Token değerlemeleri hiçbir mantıksal temele dayanmıyor. Sadece dayanıyormuş gibi gösteriliyor. Ortada henüz ürün yokken, ekip kendisini kanıtlamamışken gelecekte yapılacağına dair söz verilen bir iş için milyonlarca hatta milyarlarca dolar değer biçilebiliyor.

Bu temelsiz yaklaşımlar yatırımcıların bilgisizliği ile buluşunca var olmayan bir işin bir gecede değeri milyarlarca dolara ulaşabiliyor. Ayrıca yatırımcıların cüzdanlarını yönetmek için kullandıkları özel anahtarlarını (private key) kaybetme ve dolayısı ile ICO’dan aldıkları Tokenları sonsuza kadar kaybetme riski bulunuyor.

Elbette temelsiz değerlemeler, ICO’ların aşırı ilgi görmesi, dolandırıcıların da ilgisini çekiyor.

Yüksek fiyat dalgalanmaları, pazar manipülasyonları gibi yaklaşımlar nedeniyle bir gecede yüksek değerlemelere ulaşan veya ICO öncesinde büyük beklenti ile değeri yükseltilen projeler, daha sonra yatırımcıları için bütünüyle bir zarara dönüşebiliyor.

Öngörülemeyen matematiksel tehlikeler her zaman mevcut. Hassas ve kritik şifreleme yaklaşımları bazı projeler için yazılan akıllı sözleşmelerde açıklara sebep olabiliyor. Bir diğer önemli problem ise bu beklenmedik durumların ICO yapılan ağlara zarar vermesi. Örneğin Ethereum Blockchain platformu üzerinde gerçekleştirilen CryptoKitties beklenmedik bir ilgi görünce gerçekleşen işlemler sebebiyle tüm Ethereum Blockchain Ağı bir hafta kadar tıkanma noktasına gelmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir