Ana sayfa » Bitcoin işlemleri
Bitcoin İşlemleri

Bitcoin işlemleri

Bitcoin işlemleri
Bitcoin işlemleri

Bitcoin işlemleri, Bir Bitcoin adresine ait olan Bitcoin ‘leri başka bir Bitcoin adresine aktarmaya, işlem (transaction) denir. Sahip olunan Bitcoin’lerin harcanması, bir Bitcoin işlemidir. Bir işlemin girdileri ve çıktıları olur. Girdi toplamı ile çıktı toplamı eşit olmalıdır. İşlemin girdileri, daha önceki başka işlemlerin çıktılarıdır.

Öteki deyişle, bir işlemdeki girdiler, daha önceki işlemlerin henüz harcanmamış olan çıktılarıdır. İşlemi yapan kişi, tüm girdileri ve transfer yapılacak olan Bitcoin adreslerini, gizli anahtarıyla dijital olarak imzalar.

Bitcoin işlemleri, Girdiler birden fazla işlemin çıktısı olabileceği gibi, çıktılar da birden fazla kripto para hesabına ait olabilir. Bir kişi, başka bir kişiye Bitcoin transferi yapmak istediğinde, ödeme yapacağı kişinin Bitcoin adresini bilmesi gerekir.

Ödeme yapacağı kişinin QR kodunu kullanabileceği gibi, metin halinde Bitcoin adresini de kullanabilir. Transfer yapmak isteyen kişi Bitcoin Cüzdan programları ile işlemi başlatır.

Bitcoin işleminde girdiler, Bitcoin hesabına borç (debit), çıktılar transfere konu Bitcoin hesabına alacak (credit) olarak kaydedilir.

Sadeleştirilmiş örnek

İşlem No: #192
Girdiler Çıktılar
#112 Nolu İşlem 2 BTC Bitcoin Adresi #12asde……. 3 BTC
#127Nolıı İşlem 5 BTC Bitcoin Adresi #13alk93…. 2 BTC
    Bitcoin Adresi #14alk93…. 2 BTC
Toplam 7 BTC Toplam 7 BTC

Şekil 1: Sadeleştirilmiş örnek bir Bitcoin işlemi

Şekil 1 ‘de, 7 BTC’ne sahip olan bir Bitcoin kullanıcısının, bunları 3 farklı adrese transfer işlemi örneklenmiştir. 192 numaralı işlemin girdileri, 112 ve 127 numaralı işlemlerin, daha önce harcanmamış (başka bir işlemde kullanılmamış) çıktılarıdır. 192 numaralı işlemin çıktıları ise 3 farklı Bitcoin adresidir.

Bitcoin işlemleri sonucunda, birden çok çıktı olabilir yani farklı adreslere kripto para gönderilebilir. Fakat, her bir çıktı, sadece 1 defa girdi olarak kullanılabilir. Tüm çıktılar, harcanmış veya harcanmamış (UTXO) olarak kategorize edilirler. Bir ödeme işleminin geçerli olabilmesi için, girdilerinin harcanmamış çıktılardan olması gereklidir. Harcanmamış çıktı harcandığında, harcanmış olarak tekrar kategorize edilir.

Bitcoin işlemleri
Bitcoin işlemleri

Şekil 2: Bitcoin ödemesi ile kahve içen bir müşterinin işlemi

Şekil 2 de ise 5 Bitcoin’i olan bir müşterinin, 2 Bitcoin karşılığında kahve alması ve işlem sonucunda artan 3 Bitcoin’i yine müşterinin kendisine ait olan Bitcoin adresine göndermesi örneklendirilmiştir. Güvenlik ve anonimlik seviyesini artırmak için, artan Bitcoin’lerin, yine müşteriye ait, fakat farklı bir Bitcoin adresine gönderilmesi tavsiye edilmektedir.

İstenirse, bir işlem sonucu aktarılan Bitcoin’lerin ne kadar zaman sonra kullanılabileceği de belirlenebilir. (Transaction Locktime) .

Bitcoin işlemleri süreci

Bitcoin işlemleri ile başlayan ve binlerce farklı kripto para ve Token uygulaması ile popüler hale gelen Blockchain uygulamaları içinde hâlâ en çok konuşulan ve hayata geçirilen uygulama alanı iziksel paranın dijital dünyaya taşınmasıdır. Temelde aracı kurumların ortadan kalkması ve merkezi olmayan üretim yöntemleri ile bağımsız bir değer üretilmek hedelense de, Blockchain teknolojisi devletlerin, özel bankalar üzerinden üretimini ve merkez bankaları üzerinden basımını gerçekleştirdikleri resmi para ile ilgili süreçleri de Blockchain altyapısına taşımalarına imkan verecektir.

Bitcoin işlemleri
Bitcoin işlemleri

Bitcoin işlemleri ile paranın dijitalleşme sürecini hızlandırma kapasitesi, paraya bağlı bankacılık ve inans hizmetlerini genele yayma ve herkesin erişimine daha çok ulaştırma kapasitesi ile Blockchain, nakitsiz bir yaşama geçişte büyük önem taşımaktadır. Farklı Token çözümleri ise yenilikçi inansal servislerin hayatımıza girmesine olanak sağlamaktadır. Yeni bir sermaye aracı olarak ICO (ICO başlıklı özel bölümde detayları ile ele alınacaktır) gibi kavramlar şimdiden hayatımıza girmiştir. İçlerinde Türkiye’nin de bulunduğu pek çok devletin merkez bankaları, özel bankaları ve ilgili kurumları, kripto paralar üzerinde çalışmalar yapmakta ve ICO gibi yenilikçi kavramların güvenli şekilde sunulması için yasal çalışmalar yürütmektedir.

Bitcoin işlemleri, küresel ödeme sistemi pazarında 2017 yılında yaklaşık 630 milyar dolar büyüklüğüne ulaşmıştır ve ortalama yıllık yüzde 5 büyüme göstermektedir. Şu anda küresel para transferlerinin mevcut yapısı incelendiğinde, özellikle göndericisinden alıcısına giden yoldaki farklı aracı kurumlardan dolayı, küresel para transferleri uzun zaman almakta ve yüksek maliyetler ile gerçekleştirilebilmektedir. Öte yandan mevzuata uyumluluk kontrolü/ raporlaması noktalarında sıkıntılar olduğu gözlemlenmektedir.

Bitcoin işlemleri, Blockchain ve Akıllı Sözleşme tabanlı yeni bir akış ile birlikte, bu ödemelerin gerçek zamanlı, daha az katılımcı ile daha düşük maliyetli ve Blockchain üzerinde tüm işlemlere erişim yeteneği ile daha basitleştirilmiş, ilgili kurumlar tarafından kolay kontrol edilebilen bir yapıya getirilmesi sağlanabilir.