İş İspatı Proof of Work

İş İspatı (Proof of Work)

Bir bilgisayarın, bir iş için çalıştığının ispatlanmasında kullanılan bir metottur. Bilgisayarlar bazı işlemleri, çok hızlı yapabilirler, örneğin e-posta atmak, çok hızlı yapılabilir bir işlemdir.

Bu sebeple, bir bilgisayarın dakikalar içerisinde milyonlarca, istenmeyen e-posta atması da mümkündür.

Bunu engellemek için, e-posta sunucusu, e-posta atan bilgisayardan, biraz çalışmasını ve bunu ispatlamasını isteyebilir. Bu sayede, e-posta atmak isteyen bilgisayar, biraz çalışarak, birkaç e-posta atabilecek ama milyonlarca e-posta atması için gerekli zamanı bulamayacaktır.

İş İspatı Proof of Work

Şekil : İş İspatı Algoritması

İş ispatı için genellikle SHA-256 özet fonksiyonu kullanılır. SHA-256 özet fonksiyonu, 256 adet ardışık, neredeyse rastgele olan 0 ve 1’den oluşan bir çıktı üretir. 256 bitlik bu diziyi, tam sayı olarak ifade etmek mümkündür.

Bu durumda, SHA-256, 0,1,2,3,…, (2250 —1) arasında rastgele bir sayı üretmiş olacaktır. İş ispatı yapmak isteyen bilgisayardan, Şekil 3.5’te görüldüğü gibi, sabit bir mesaja ek mesaj ekleyerek, SHA-256 ile özetledikten sonra, elde edilen özetin rakam karşılığının, önceden belirlenen bir rakamdan (zorluk hedefinden) küçük olması istenir. SHA-256 özet fonksiyonu kriptografik olarak güvenli bir algoritma olduğundan, sistem defalarca deneme yapmadan, aranan ek mesajı bulması imkansızdır.

Ayrıca ek mesajı bulmak zor, fakat ek mesajın bulunup bulunmadığının kontrolünü yapmak çok kolaydır. Zorluk hedefi. ne kadar küçük olursa, iş ispatı o kadar zor olacaktır .

Çalıştığını ispatlayan bilgisayar, mesaj ve bulduğu ek mesajı ispat isteyen sunucuya gönderir, sunucunun ispatın doğru olup olmadığını kontrol etmesi çok kolaydır.

Mesaja, ek mesajı ilave eder, özetleme algoritmasından geçirir, elde ettiği 256 bitlik özetin rakam karşılığının, zorluk hedefinden küçük olup olmadığına bakarak, iş ispatının yapılıp yapılmadığını kolayca kontrol edebilir. İş ispatı yapmak bulmaca çözmeye benzetilebilir, bulmaca çözmek zordur, ama çözülmüş bir bulmacanın kontrol edilmesi (iş ispatının kontrolü) kolaydır.

Bitcoin madencilerinin, transfer işlemlerinden bir blok oluşturması ve bunu yaparken birbirleriyle yarışmaları iş ispatı metotuyla gerçekleştirilir. Konu, Madenciler kategorisinde de anlatılmaktadır.

Bir önceki yazımız olan Bitcoin Adresi başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.